Mamografi nedir?
Günümüzde meme kanseri önemli derece başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir. İsveç'te araştırmalar, meme kanseri için tedavi şekilleri geliştirilmesi konusunda ilerleme göstermiştir. Tıbbın, cerrahinin ve ışın tedavisinin olanak ve çabalarını kullanarak tedavinin sonuçları büyük oranda iyileştirilmiştir. Meme kanserinin erken teşhisi, tedavinin hem daha hafif hem daha etkin olmasını sağlayabilir.
Mamografi incelemesi veya mamogram, memenin röntgen görüntüsüdür. Mamogram aşağıdaki durumlarda çekilir:
• Sağlık kontrolü veya taramasından geçen kadınlar için.
• Memede bir anormallik/kitle fark eden veya memeyle ilgili diğer belirtileri olan kadınlar için. Bir doktor tarafından sevk edilir.
• Ameliyatın ardından yıllık kontrollere gelen kadınlar için.
Mamografi taraması
Günümüzde belirli bir yaş aralığındaki tüm kadınlara mamografi taraması sunulmaktadır. Her ilgili belediye konseyi, hangi yaş aralığı için tarama yapılacağını belirlemektedir. Ulusal Sağlık ve Refah Kurulu, 40 ila 74 yaş arasındaki kadınlara, 55 yaş altındaysalar 18 ay aralıkla ve 55 yaş üzerindeyseler iki yıl aralıkla mamografi taraması yapılmasını önermektedir. Västra Götaland’da yönetim, tüm yaş grupları için mamografi taramaları arasında 21 aylık bir aralığa karar vermiştir. Göteborg, Skaraborg , Uppsala ve Karlskrona belediye konseyleri adına mamogramları Avesina gerçekleştirmektedir.
Prosedür nasıl gerçekleştirilmektedir?
Bir mamografi incelemesinde, her meme için iki farklı açıdan iki röntgen görüntüsü çekilir. Meme, birkaç saniyeliğine iki levha arasına sıkıştırılır. Keskin ve net görüntü için memenin sıkıştırılması zorunludur. Tüm işlem sadece birkaç dakika alır ve mamografi taramasında eğitimli personel tarafından gerçekleştirilir. Ardından röntgen görüntüleri veya filmi, mamografide uzman bir radyolog, doktor tarafından okunur. Avesina’da tüm mamogram görüntüleri birbirinden tamamen bağımsız iki radyolog tarafından değerlendirilmektedir. Bu çift okuma olarak adlandırılmaktadır ve okuma güvenilirliğini ve doğruluğunu arttırır.
Bazen bir röntgen filminin yeniden çekilmesi gerekir. Radyolog ek görüntüye ihtiyaç duyarsa ve memede bir değişiklik veya anormallik tespit edilirse, size haber verilecek ve ek mamogram incelemesi ve diğer olası incelemeler için çağırılacaksınız. Çağrılmanız kesinlikle meme kanseriniz olduğunu anlamına gelmez. Mamografi taramasının ardından, sonuçlar iki ila üç hafta arasında doğrudan adresinize gönderilir.
Mamografi taramasının avantajları ve dezavantajları
• Düzenli mamografi taraması, çoğu durumda meme kanserinin kendi başınıza tespit edebileceğinizden daha erken tespit edilmesini sağlar. Erken tespit edilen meme kanseri nadiren hayatı tehdit eder. Bilimsel araştırmalar, meme kanserinden kaynaklanan ölümlerin mamografi taraması sayesinde %30-45 azaldığını göstermektedir.
• Meme kanserini tespit için hiçbir yöntem %100 doğru değildir ve mamografi de istisna değildir. Zaman zaman şüpheli görünene mamografi görüntüsü anormallikleri olabilir ancak bunlar daha detaylı incelemede kanser çıkmamaktadır. Bu durum 100 mamogramın yaklaşık ikisinde görülmektedir. Kursal olarak birkaç ek mamografi resmi gerekmekte ve genellikle karar değerlendirmesi için bir ultrason incelemesi yapılmaktadır. Bazen bir biyopsi ve nadiren hafif bir meme operasyonu gerekebilmektedir.
• Mamografi taraması tüm kanserli tümörleri tespit edemez; bazıları negatif tarama mamogramı ile sonraki planlanan tarama mamogramı arasında gerçekleşir. Bunun nedeni tümörün yüksek büyüme hızına sahip olması veya mamografi görüntülerinde herhangi bir anormallik belirtisi göstermemesi olabilir.
• Mamogramlar meme kanserini çok erken bir aşamada tespit edebilir. Tüm bu erken kansere neden olabilecek değişikliklerin hepsinin “kanser” geliştirme ihtimali yoktur. Tarama mamografisinin kullanımı, anormal doku büyümelerinin tespitini veya hiçbir zaman “tehlikeli” kansere dönüşmeyecek olan erken aşamadaki kanserin tespitini sağlar.
• Mamogram çekilirken, hastalar çok düşük dozda radyasyona maruz kalır. Bu,bir kişinin iki aylık bir sürede, uzaydan, yerden ve insan vücudundaki doğal radyoaktiviteden dolayı maruz kaldığı arkaplan radyasyonu ile karşılaştırılabilir. İsveç Radyasyon Güvenliği Otoritesine göre, radyasyondan yaralanma riski, normal veya tekrarlanan incelemeler için ihmal edilebilir düzeydedir. Meme sıkıştırıldığında röntgen ışınları memede daha kısa bir yol izler ve bu da radyasyon dozunu daha da azaltır.
Mamografi sevki
Mamografi incelemeleri, rutin tarama dışında, doktor sevki ile gerçekleştirilmektedir. Memedeki tüm değişimler ciddiye alınmalı ve araştırılmalıdır. Memede bir değişiklik tespit ederseniz, bölgenizdeki sağlık merkezi veya meme kliniği ile irtibat kurmalısınız.
Memedeki değişikliklerin örnekleri:
• Memede yeni bir kitle veya meme hatlarında bir değişim.
• Ciltte veya memede çukurlaşma.
• Memeden kanlı veya berrak akıntı.
İnceleme sonuçları, sevki yazan doktora gönderilir.
Meme kanseri ne kadar yaygın?
Kanser tespitinden korkulması doğaldır. İsveç’te her yıl yaklaşık 7 000 meme kanseri vakası tespit edilmektedir. Bu, meme kanserini kadınlarda en yaygın kanser şekli kılmaktadır. Yaklaşık her dokuz kadından biri hayatı boyunca meme kanserinden etkilenmektedir.
Memelerinizi kendiniz nasıl inceleyebilirsiniz
Tümörler bazen çok hızlı gelişebilir. Bu nedenle memelerinizi kendi kendinize kontrol etmeyi adet haline getirmelisiniz. İncelemenin her ayın belirli bir günü yapılması en uygunudur. Memede bir kitle tespit ederseniz veya olduğundan şüphe ederseniz hemen bir doktora başvurun. Tespit ettiğiniz değişim türünü belirlemede yardım almanız önemlidir. Memedeki her değişiklik kanser değildir. Meme tümörleri genellikle kötü huylu (kansere neden olan) değil iyi huylu (kansere neden olmayan) türdendir.